A INDEPENDENCIA DA AMÉRICA ESPAÑOLA

A INDEPENDENCIA DA AMÉRICA ESPAÑOLA

O proceso de independencia ten lugar entre 1808 e 1824 na maioría das colonias.

Neste proceso de independencia confluen varios aspectos, destacamos:

- A extensión das ideas liberais. Os libertadores asociaban a independencia co establecemento dun réxime liberal.
- Os cambios de réxime acontecidos en España: a guerra de Independencia, as loitas entre Carlos IV e Fernando VII debilitan os lazos con España.
- Os desexos das minorías crioulas, que vían na independencia o medio para conseguir o control político e económico.

O proceso e violento e iniciase con guerras. El proceso se inicia en 1810. Forman Juntas revolucionarias que organizan ejércitos que van proclamando la independencia y estableciendo regímenes republicanos. Estos movimientos triunfan hasta 1814.

De 1815 a 1817, España volve a recuperar o control.

Desde 1821 se derrumba a soberanía española. A resistencia española resiste hasta 1824 (Ayacucho) e hasta 1826 (Callao).

América central e do Norte. Arranca o proceso en 1810 co grito de Dolores, que lanza o cura Miguel Hidalgo. En 1821 proclámase a independencia do Imperio Mexicano.
En 1823 lévase a cabo a independencia das Provincias Unidas (Guatemala, El Salvador, Nicaragua, Honduras y Costa Rica).

América do Sur. Conta a independencia con numerosos líderes: Simón Bolívar (el Libertador), San Martín, Sucre…

As consecuencias. Son moi graves para España. Perdemos os recursos económicos e o papel de gran potencia.
So queda Cuba, Puerto Rico e Filipinas.

FERNANDO VII E A INDEPENDENCIA DA AMÉRICA ESPAÑOLA

FERNANDO VII E A INDEPENDENCIA DA AMÉRICA ESPAÑOLA

A ESPAÑA DE FERNANDO VII

Durante o seu reinado prodúcese un enfrontamento constante entre o absolutismo e o liberalismo.

O acabar a guerra da Independencia, polo tratado de Valençay, Napoleón permite o regreso de Fernando VII a España.

REINADO DE FERNANDO VII (1808-1814-1833)

Podemos dividir o reinado de Fernando VII en tres etapas:

a) SEXENIO ABSOLUTISTA (1814-1820)

Cando Fernando VII entra en España ve o apoio co que conta: o pobo, o exército, a Iglesia, e os nobles (Manifesto dos Persas). Con ese apoio decide eliminar todo o feito polas Cortes de Cádiz e restablecer o absolutismo. Os liberais son perseguidos.
Despois os liberais mostran o descontento co absolutismo e intenta voltar o liberalismo recorrendo ós PRONUNCIAMENTOS, é dicir, ó levamtamento dunha parte do exército, co apoio de algunha burguesía proclamando a volta ó liberalismo. Todos os pronunciamentos, como o de Porlier, na Coruña en 1815, fracasan.

b) TRIENIO LIBERAL (1820-1823)

En 1820 Rafael del Riego leva a cabo un pronunciamento en Andalucía, que acabou triunfando cando foi apiado por outras cidades, como a Coruña e Fernando VII viuse obrigado a restablecer o liberalismo para non enfrontarse os pronunciados e seguir no trono. Fernando VII fórmou gobernos liberais que restablecen a Constitución de 1812 e as leis liberais.
Pero Fernando VII boicotea ós liberais e intenta voltar ó absolutismo. Pide axuda á Santa Alianza, que lle envían un exército, (os Cen mil fillos de San Luís), e coa axuda de algúns nobres restaura o absolutismo.

c) DÉCADA OMINOSA OU ABSOLUTISTA (1823-1833)

Fernando VII recuperou o poder absoluto. Eliminou o liberalismo, e os liberais foron duramente reprimidos, tiveron que exiliarse. Pero volveron a facer pronunciamentos, que fracasaban.
Fernando VII volve a casarse en 1829 con María Cristina de Nápoles. Ó quedar embarazada publicou a Pragmática sanción que eliminaba a lei Sálica e permitía a sucesión femenina. D. Carlos, irmán de Fernando, e os seus partidarios absolutistas (carlistas), non aceptan esa lei e prodúcese un enfrontamento. En 1833 morre Fernando VII e a súa muller María Cristina asume a rexencia en nome da filla Isabel e ten que contar con apoio dos liberais para defenderse dos carlistas. Os carlistas nos o aceptan e inician a 1º guerra carlista.

A RESTAURACIÓN ABSOLUTISTA

A RESTAURACIÓN ABSOLUTISTA

Despois da derrota de Napoleón foron restauradas as monarquías absolutas en toda Europa, pero o liberalismo vai a loitar para abolir o absolutismo.

A EUROPA DO CONGRESO DE VIENA

Os países que venceron a Napoleón reuníronse en Viena para reorganizar o mapa de Europa e voltar ás formas políticas do Antigo Réxime. Os principios da súa actuación eran:
- O lexitimiso, é dicir, restablecer ós reis lexítimos nos seus tronos.
- O absolutismo, é dicir, eliminar o liberalismo volvendo ó absolutismo.
- O equilibrio internacional, é dicir, que non exista un reino moito máis forte que os demais.
En 1815 os reis de Austria, Prusia e Rusia firmaron o Tratado da Santa Alianza para asegurar o absolutismo e impedir calquera revolución. Por este tratado comprometianse a vixiar e prestarse axuda para impedir o regreso do liberalismo. A figura clave desta política foi o canciller da Austria, Metternich.

AS VAGAS REVOLUCIONARIAS LIBERAIS

Pese á represión á que foi sometido o liberalismo, os liberais, apoiados por burguesía e masas papulares , en ocasións, fixeron algunhas sublevacións, dando orixen a vagas revolucionarias arredor dos anos 1820, 1830 e 1848.

Data	Zona Afectada	Resultado
1820	España	Éxito Provisional, Fernando VII acepta a Constitución de 1812
	Grecia	Éxito , sublevación contra os turcos e independencia en 1822
	Territorios alemáns, italianos, Portugal e Rusia	Fracaso, intervén a Santa Alianza
1830	Francia	Éxito, establecemento monarquía constitucional de Luis Felipe de Orleans.
	Países Baixos	Éxito, Bélxica independízase de Holanda, e instaura monarquía liberal
	Portugal e España	Enfrontamentos nos que acaba triunfando o liberalismo.
	Territorios alemán, italianos e Polonia	Fracaso pola intervención da Santa Alianza.
1848	Francia	Éxito, proclamación da Segunda República
	Territorios alemán, italianos,	Fracaso pola intervención da Santa Alianza. Revolucións que teñen carácter nacionalista.

FRANCISCO DE GOYA

FRANCISCO DE GOYA Y LUCIENTES (1746-1828)

Pintor xenial que non pode ser encadrado nun determinado estilo artístico. A súa formación inicial é de corte académica, neoclásica, para despois pasar a un estilo personal e innovador.

Goya empeza pintando cartóns para facer tapices. Son obras de carácter costumista. Entre elas destaca: El parasol, A pita cega, A vendimia.







































Como pintor de cámara de Carlos IV pintou multitude de retratos da familia real e de personaxes contemporáneos: Jovellanos, La condesa de Chinchón, La familia de Carlos IV. Tamén destacan as famosas Maja vestida e A maja espida.











































Tamén pinta cuadros de temática histórica relacionados coa Guerra de Independencia: A carga dos mamelucos, Os fusilamentos do 3 de maio, e a seríe de gravados: os desastres da guerra.

































A xordeira fixo que se retirará e na quinta do xordo pintou unha seríe de obras coñecidas como As pinturas negras: Saturno devorando ó seu fillo, Dous vellos comendo sopa, O aquelarre… Son características as cores oscuras e os temas case macabros.


































Exiliado en Francia a partir de 1824, alí pintou a súa derradeira obra, A leiteira de Burdeos.

NEOCLASICISMO

NEOCLASICISMO

O estilo neoclásico nace a finais do século XVIII e alcanza o seu apoxeo durante o imperio napoleónico. Unha característica fundamental e a imitación dos modelos gregos e romanos. O descubrimento das ruinas romanas de Pompeya en 1748 é un elemento que fixo que se imitasen esas culturas.

TRAZOS XERAIS

ARQUITECTURA
A arquitectura caracterizase polo emprego de: arcos de medio punto, frontóns, grandes cúpulas sobre tambores, ordes clásicas, decoracións de medallóns e relevos….

ESCULTURA
Gusta a estética, as formas e o canon grego e romano. Escultores: Canova e Thorwaldsen

PINTURA

Predominan os temas históricos centrados na figura humana. Predomina o dibuxo sobre a cor. As composicións son equilibradas, as cores planas.
Pintores destacados son: Luis David, Ingres. En España: Madrazo e Mengs.

CAPITALISMO E SOCIEDADE DE CLASES

CAPITALISMO E SOCIEDADE DE CLASES

As transformacións económicas e sociais que se producen a finais do XVIII orixinan un novo sistema económio, o capitalismo, e un novo modelo de sociedade, a sociedade de clases.

O CAPITALISMO

O capitalismo é o sistema económico que xurde do desenvolvemento da revolución industrial e do establecemento do liberalismo.
Entre os principais teóricos destacan: Adam Smith, Thomas Malthus e David Ricardo.

Entre os trazos básicos destacan:

1- A liberdade económica debe ser total. O Estado debe eliminar os atrancos para a libre competencia.
2.- O mercado debe regularse pola lei da oferta e da demanda: productos, producción e precios estarán regulados pola demanda que fagan os consumidores.
3.- O capital é o factor básico na producción, para invertir, producir e obter beneficios.
4.- Os medios de producción e os bens deben estar en mans privadas. A propiedade privada debe estar garantida pola lei.
5.- O principal factor que estimula a actividade económica é conseguir o máximo beneficio.
6.- O traballo é unha mercadoría máis suxeta á lei da oferta e demanda. O salario varia segundo as circunstancias.
7.- Para aumentar a producción é necesaria a especialización e a división do traballo.
8.- O criterio de organización da sociedade é a riqueza.
9.- Os que non posúen bens e medios de producción quedan sometidos (dependerán e serán explotados) ós capitalistas.
10.- O capitalismo ten crisis cíclicas, momentos de crecemento e de decrecemento.

A SOCIEDADE DE CLASES

A revolución liberal eliminou os criterios de organización social característicos do Antigo Réxime baseados no privilexio. Agora nace unha sociedade organizada en clases sociais diferenciadas pola riqueza.

Características desta sociedade son:

A igualdade xurídica.
A riqueza como criterio de diferenciación social.
A desigualdade económica. Unha minoría acumula grandes riqueza e unha maniría vive nun nivel de subsistencia.
Pódese ascender e descender na escala social: capacidade e mérito son fundamentais.
Dúas clases sociais son as fundamentais: a burguesía e o proletariado.

A BURGUESÍA

A burguesía ten:

- o dominio económico. É propietaria das terras, invirte no comercio e na industria e obtén enormes capitais para volver a invertir. Ademais controla o mercado (as redes de comercio e distribución) e establece os presos.

- o dominio político- ideolóxico. A burguesía está na cúspide da sociedade e controla o proceso político e a lexislación. Así establece leis favorables ós seus intereses. Ademais impón a súa mentalidade e os seus gustos.
A burguesía non é un grupo homoxéneo, hai grandes diferencias.

O PROLETARIADO

Forman parte do proletariado os traballadores industriais e xornaleiros. Nace como consecuencia da industrialización e das reformas agrarias. Esta abundante man de obra queda a expensas dos intereses burgueses, que impuxeron durísimas condicións de traballo para obter os máximos beneficios.

Para entender a vida do proletariado hai que ter en conta que:

- Non existía lexislación laboral do Estado. As relacións laborais eran establecidas entre o patrono e o traballador.
- As xornadas de traballo eran moi longas , de 12 a 14 horas.
- Os salarios eran moi baixos. Era necesario o traballo de todos os membros da familia.
- A man de obra é moi abundante: homes, mulleres e nenos…
- Non había seguridade e hixiene no traballo.
- Os códigos de disciplina eran moi duros, sendo frecuentes as multas.

Estas duras condicións de vida provocarán o nacemento dunha conciencia de clase marxinada polo sistema, e de ahí nacerá un movemento de reivindicación de melloras e de cambios.

A PRIMEIRA REVOLUCIÓN INDUSTRIAL

A revolución industrial é un conxunto de transformacións técnicas, económicas e sociais que tiveron lugar no sistema de producción a partir de mediados do século XVIII.

Os principais cambios son:
A máquina sustitúe o traballo manual.
A fábrica despraza o taller.
O artesán transfórmase en obreiro asalariado.
A cidade e a industria dominan o mundo rural.

ORIXE E CARACTERÍSTICAS
Os inicios da Revolución Industrial prodúcense en Inglaterra a principios do XVIII. E a primeria fase esténdese hasta 1860/70 e afecta a Inglaterra, Bélxica, Val do Rhin e Cataluña.

As características máis destacables son:

Invención de máquinas, cada vez máis especializadas.

Emprego da enerxía do vapor como forza motriz, grazas a invención da máquina de vapor de James Watt en 1769.

Instalación de fábricas, lugares onde o empresario xunta as máquinas, os traballadores, o enerxía e a materia prima, para desenvolver o traballo seguindo unha ríxida disciplina. É o sistema fabril (factory system) que substitúe á manufactura.













Os sectores principais son: o textil, o siderometalúrxico e o ferrocarril.

A) INDUSTRIA TEXTIL DO ALGODÓN
É o primeiro sector que se mecaniza. No Antigo Réxime emprégase liño e la, pero a finais do XVIII puxeronse de moda as telas estampadas de algodón que viñan de Oriente. Empeza a mecanización en Inglaterra, primeiro ni tecido e despois no fiado.




















En 1733 Kay inventó el telar de Lanzadera Volante, que revolucionó el sector del tejido de algodón.





Más tarde fue el sector del hilado con la Spinning Jenny de Hargreaves (1765) y la Water Frame de Arkwright (1767) el que polarizó los cambios. En 1779 Crompton inventó la Mule Jenny, fusión entre la Jenny y la Water Frame.












B) A INDUSTRIA SIDEROMETALURXICA
É o segundo sector en medrar debido ó aumento da demanda de ferro. A producción é pouca hasta a introducción dos avances técnicos que permitiron o emprego de carbón (substitúe á madeira) e o ferro nas altos fornos, e os avances nos talleres mecánicos para a súa trasformación.

















C) O FERROCARRIL
Aumento das produccións agrícolas e industriais e o consumo de materias primas fixo necesario a aparición dun novo medio de transporte. Este avance foi posible gracias á aplicación da máquina de vapor ó transporte.
O primeiro avance e á máquina de alta presión de Richard Trevithick que aplicou o transporte por raís en Penydarren en 1804.











Despois Sthepenson aplica este avance ó transporte de carbón en 1825 entre as localidades de Stockton y Darlington.
E, en 1830, G. Sthepenson, gañou o concurso para a línea Manchester-Liverpool coa locomotora Rocket.





O ferrocarril converteuse na gran locomotora da revolución industrial xa que:

- supuxo un forte consumo de materias primas como o carbón e o aceiro.
- acortou o tempo do transporte.
- reduxo o precio do transporte.
- puxo en relación centros productores e consumidores.
- aumentou a demanda de traballo.
- aumentou o mercado de capitais.